BKM Blog

Adım Adım Endüstri

Teknolojinin gelişmesi, insanlığın sanayide yepyeni kapılar aralamasını da sağlıyor. Hayatta kalmak için yüzyıllar boyunca avcılık yapan insanoğlu, tarım ve hayvancılık yaparak üreticiliğe de geçiş yaptı. Tarım devrimi olarak adlandırılan bu geçiş, insanlığın üretimde atacağı yeni adımların da habercisi oldu. Endüstride atılacak radikal adımlar, iş modellerinin uçtan uca değişmesini ve modernleşmesini sağladı.

18’inci yüzyılın sonlarında su ve buhar gücü ile mekanik üretim sistemlerinin tekstilde kullanılmasıyla başlayan dönem, birinci sanayi devrimi yani Endüstri 1.0 olarak adlandırılıyor. Üretimin makineleştiği Endüstri 1.0’da insanların yaptığı işler ilk kez makineler tarafından yapılmaya başlandı.

Endüstri 2.0 döneminde ise seri üretime geçildi. 19. yüzyılın sonlarında üretimde ve montajda elektrikli sistemlerin kullanılmasıyla başlayan bu dönemde; iş paylaşımı ön plana çıktı, üretim ölçekleri ve verimlilik arttı, iş kazaları, birim maliyetler ve fiyatlar düştü. İlk olarak ABD’de mezbahalarda kullanılan elektrikli sistemleri o dönem en iyi uygulayan ise Ford oldu. Ford, otomatik montaj hatları ile T model araçlarının üretimini 1913 yılında 93 dakikada tamamlamayı başardı.

Endüstri 3.0 döneminin anahtar kelimesi ise otomasyon oldu. Programlanabilir Mantıksal Denetleyici (Programmable Logic Controller – PLC) adı verilen ve bugün otomasyon sistemlerinin temel taşı olan cihazlar, 1970’li yılların başında üretim hatlarının otomatikleşmesi için kullanılmaya başlandı. Artan dijitalleşmeyle birlikte elektronik sistemlerin ve bilgi teknolojilerinin üretimde kullanılması sayesinde otomasyon giderek arttı.

bkm-grafik-v3-05-03

İşçiliğin ucuz ve şartların uygun olması nedeniyle Çin ve Uzakdoğu pazarları, zaman içerisinde gelişmiş ülkelerin üretim merkezi rolünü önemli ölçüde üstlendi. Hatta Doğu ülkeleri, kendi ürünlerini üretmeye ve dünyanın dev ekonomileri arasında girmeye başladılar. 2010’lu yılların başında ortaya atılan Endüstri 4.0 ise tam bu noktada gelişmiş ülkeler için önemli fırsatları da beraberinde getiriyor. Nesnelerin interneti ile yeni bir boyuta geçmekte olduğumuz dijitalleşmede akıllı fabrikalar, üretimin önemli bileşeni haline gelecek, lojistik ve tüketim modelleri de değişecek.  Üretimde maliyetler azalırken hız, kalite ve verimlilik artacak. Yapay zeka, büyük veri, bulut bilişim, robotik sistemler, makine öğrenimi, arttırılmış gerçeklik bu dönemde en sık duyacağımız kavramlar olurken siber-fiziksel sistemlerin otonom kararlar aldığı yapılar yaygınlaşacak. Tüm bunların neticesinde robotlar, üretim süreçlerinde insana olan ihtiyacı minimuma indirecek. Dolayısıyla Endüstri 4.0 emeğin ucuz olduğu ülkelerin avantajlı olduğu bir dünyadan bu teknolojileri üreten ülkelerin ön plana çıkacağı bir dünyaya doğru bizleri götürecek.

Okan Yıldız
BKM İş Geliştirme Müdürü

 

Kaynaklar: